Gạo Việt: Từ hạt gạo xuất khẩu đến thương hiệu gạo được quốc tế tin chọn

Trong nhiều năm, Việt Nam được biết đến là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo quan trọng của thế giới. Tuy nhiên, giá trị của hạt gạo Việt không chỉ nằm ở sản lượng xuất khẩu hay khả năng đáp ứng nhu cầu lương thực toàn cầu. Khi người tiêu dùng quốc tế ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm, nguồn gốc và tính bền vững, xây dựng thương hiệu riêng đang trở thành hướng đi quan trọng để gạo Việt khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Từ những sản phẩm gạo thơm như ST25 xuất hiện tại các thị trường khó tính đến sự phát triển của những dòng gạo mang thương hiệu Việt tại hệ thống phân phối nước ngoài, ngành lúa gạo đang từng bước chuyển mình. Đây cũng là bài học đáng chú ý đối với các doanh nghiệp trong nước: muốn đưa hạt gạo Việt đi xa, cần bắt đầu từ chất lượng thực chất, quy trình sản xuất minh bạch và niềm tin được xây dựng lâu dài.

Gạo Việt Nam trên bản đồ thế giới: Sản lượng lớn cần đi cùng giá trị cao

Việt Nam có lợi thế về điều kiện canh tác, kinh nghiệm sản xuất lúa gạo và hệ thống doanh nghiệp xuất khẩu đã phát triển qua nhiều năm. Hạt gạo Việt hiện diện tại nhiều thị trường ở châu Á, châu Âu, châu Phi và các khu vực khác, đóng góp quan trọng vào hoạt động thương mại nông sản.

Theo số liệu được công bố đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 8,06 triệu tấn gạo trong năm 2025, thu về hơn 4,1 tỷ USD. Tuy nhiên, lượng xuất khẩu giảm khoảng 10,8% và giá trị giảm 27,6% so với năm 2024. Diễn biến này cho thấy sản lượng lớn chưa đủ bảo đảm kim ngạch tăng trưởng khi giá xuất khẩu và nhu cầu tại các thị trường chủ lực biến động. (Nguồn: VietnamPlus)

Những con số này đặt ra một yêu cầu rõ ràng: ngành gạo cần tiếp tục củng cố các thị trường truyền thống, mở rộng thị trường mới và nâng cao giá trị sản phẩm. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá và số lượng, doanh nghiệp cần tạo ra sự khác biệt từ giống lúa, chất lượng hạt gạo, quy trình canh tác, khả năng truy xuất nguồn gốc và uy tín thương hiệu.

Đây là hướng đi có ý nghĩa lâu dài, đặc biệt với các dòng gạo thơm, gạo đặc sản và gạo chất lượng cao phục vụ nhóm khách hàng có yêu cầu khắt khe.

Từ gạo xuất khẩu đến thương hiệu riêng: Bước chuyển mình của hạt gạo Việt

Trước đây, một phần đáng kể gạo Việt Nam khi xuất khẩu được bán dưới dạng nguyên liệu, đóng bao theo yêu cầu của đối tác hoặc sử dụng nhãn hiệu của nhà nhập khẩu. Cách làm này giúp sản phẩm tiếp cận thị trường, nhưng khiến thương hiệu của doanh nghiệp Việt khó tạo dấu ấn trực tiếp với người tiêu dùng cuối cùng.

Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp đã chủ động hơn trong việc phát triển sản phẩm mang thương hiệu riêng, đầu tư bao bì, xây dựng hệ thống phân phối và kể câu chuyện về nguồn gốc hạt gạo.

Câu chuyện này cho thấy việc xây dựng thương hiệu không dừng lại ở thiết kế bao bì bắt mắt. Để có thể hiện diện lâu dài tại thị trường nước ngoài, sản phẩm cần đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu, duy trì chất lượng ổn định qua từng lô hàng và tạo dựng được niềm tin với người tiêu dùng.

Đối với gạo Việt, thương hiệu riêng chính là cầu nối giúp giá trị của hạt gạo được nhận diện rõ hơn. Khi khách hàng biết sản phẩm đến từ đâu, được sản xuất theo quy trình nào và có đặc điểm gì nổi bật, doanh nghiệp có thêm cơ hội xây dựng mối quan hệ lâu dài thay vì chỉ cạnh tranh trong từng đơn hàng.

ST25 và gạo thơm Việt Nam: Cơ hội bước vào phân khúc chất lượng cao

Trong hành trình nâng tầm gạo Việt, ST25 là một trong những cái tên tạo được sự chú ý nhờ đặc tính thơm, mềm và vị ngọt tự nhiên. Giống gạo này góp phần giúp người tiêu dùng quốc tế nhận diện rõ hơn tiềm năng của gạo thơm Việt Nam.

Thực tế, việc tiếp cận các thị trường khó tính đòi hỏi doanh nghiệp phải đáp ứng những yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm, kiểm dịch, dư lượng hóa chất, hồ sơ sản phẩm và khả năng truy xuất nguồn gốc. Mỗi thị trường có quy định riêng; vì vậy, chất lượng gạo ngon thôi chưa đủ để bảo đảm sản phẩm có thể được nhập khẩu và phân phối thuận lợi.

Tại châu Âu, việc xuất khẩu gạo thơm còn gắn với các quy định về chứng nhận chủng loại được hưởng ưu đãi theo cơ chế liên quan. Tháng 6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành văn bản hợp nhất số 57/VBHN-BNNMT về chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu sang Liên minh châu Âu. Đây là một trong những nội dung doanh nghiệp cần quan tâm khi xây dựng kế hoạch tiếp cận thị trường này.

Bên cạnh yêu cầu kỹ thuật, phân khúc gạo chất lượng cao còn đòi hỏi doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Người tiêu dùng có thể quan tâm đến độ dẻo, hương thơm, độ mềm sau khi nấu, đặc tính của từng giống gạo và mức độ thuận tiện khi sử dụng trong bữa ăn hằng ngày. Vì vậy, phát triển gạo thơm không chỉ là đưa một giống lúa ra thị trường. Đó còn là quá trình kiểm soát đồng bộ từ vùng nguyên liệu, thu hoạch, sấy, xay xát, bảo quản đến đóng gói và phân phối.

Xem thêm: Gạo ST25 Hữu Cơ, Vi Sinh – Bảo Vệ Sức Khỏe Và Bữa Cơm Gia Đình Việt

Truy xuất nguồn gốc: Nền tảng để thương hiệu gạo Việt tạo dựng niềm tin

Khi lựa chọn thực phẩm, người tiêu dùng ngày càng muốn biết sản phẩm được sản xuất ở đâu, thông tin trên bao bì có đáng tin cậy không và chất lượng được kiểm soát như thế nào. Với gạo – loại thực phẩm xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn của hàng triệu gia đình – khả năng minh bạch nguồn gốc càng có ý nghĩa thiết thực.

Ngày 30/6/2026, Việt Nam công bố hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia; nền tảng chính thức được đưa vào hoạt động từ ngày 1/7/2026, hướng tới hỗ trợ minh bạch thông tin và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản. Gạo cũng nằm trong nhóm mặt hàng được định hướng triển khai truy xuất nguồn gốc. (Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Chính phủ)

Đối với doanh nghiệp kinh doanh gạo, truy xuất nguồn gốc không nên chỉ được xem là một mã QR trên bao bì. Giá trị thực sự nằm ở dữ liệu phía sau mã truy xuất: thông tin vùng trồng, quy trình canh tác, lô sản xuất, thời gian đóng gói và những hồ sơ chất lượng liên quan. Thông tin cần chính xác, nhất quán và có thể kiểm tra theo quy định áp dụng.

Khi dữ liệu được quản lý tốt, doanh nghiệp có thể nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng, hỗ trợ truy vết khi phát sinh vấn đề và cung cấp thông tin rõ ràng hơn cho đối tác phân phối. Người tiêu dùng cũng có thêm cơ sở để đưa ra quyết định mua hàng.

Với các thương hiệu gạo Việt, minh bạch nguồn gốc chính là một phần quan trọng của uy tín. Một sản phẩm được đầu tư nghiêm túc cần có sự đồng nhất giữa thông tin công bố, quy trình sản xuất thực tế và chất lượng mà khách hàng nhận được.

Sản xuất lúa gạo bền vững: Hướng đi để nâng cao sức cạnh tranh lâu dài

Thị trường quốc tế ngày càng quan tâm đến chất lượng thực phẩm và tác động môi trường của quá trình sản xuất. Vì thế, bên cạnh việc cải thiện chất lượng hạt gạo, ngành lúa gạo Việt Nam cũng đang thúc đẩy các mô hình canh tác hiệu quả hơn, sử dụng tài nguyên hợp lý và giảm phát thải.

Một dấu mốc quan trọng là Đề án phát triển bền vững một triệu hecta lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030.

Theo thông tin công bố tháng 3/2026, diện tích lúa tham gia đề án đạt hơn 354.000 hecta vào cuối năm 2025, vượt mục tiêu khoảng 180.000 hecta đặt ra cho giai đoạn đầu. Đến tháng 9/2026, một báo cáo tại Cần Thơ cho biết diện tích áp dụng toàn bộ hoặc một phần các quy trình canh tác bền vững được đề án giới thiệu đã vượt 420.000 hecta. Hai số liệu này phản ánh kết quả ở những mốc thời gian và phạm vi báo cáo khác nhau.

Các mô hình canh tác theo hướng bền vững có thể tập trung vào quản lý nước, sử dụng phân bón hợp lý, cải thiện hiệu quả đầu vào, tổ chức vùng nguyên liệu và tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp. Khi được triển khai đúng quy trình, những giải pháp này góp phần tạo cơ sở cho sản xuất ổn định hơn và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa gạo được sản xuất theo quy trình canh tác bền vững, gạo phát thải thấp, gạo đạt chuẩn VietGAP và gạo hữu cơ được chứng nhận. Đây là những khái niệm có phạm vi và yêu cầu khác nhau; không nên sử dụng thay thế cho nhau nếu sản phẩm chưa đáp ứng các tiêu chí tương ứng.

Về lâu dài, sự kết hợp giữa chất lượng, hiệu quả sản xuất, khả năng truy xuất và trách nhiệm môi trường sẽ giúp hạt gạo Việt có thêm lợi thế khi cạnh tranh ở những phân khúc có yêu cầu cao.

 

Xem thêm: Gạo phát thải thấp, gạo canh tác bền vững là gì? Có ảnh hưởng chất lượng gạo không?

Phước Ngọc: Xây dựng giá trị hạt gạo từ cánh đồng đến bàn ăn

Trong bối cảnh ngành gạo chuyển dịch từ cạnh tranh về sản lượng sang chú trọng chất lượng và giá trị thương hiệu, Phước Ngọc xác định việc lựa chọn nguồn nguyên liệu, kiểm soát quy trình và minh bạch thông tin là những yếu tố quan trọng để phục vụ người tiêu dùng.

Với định hướng phát triển gạo sạch, Phước Ngọc chú trọng kết nối chất lượng sản phẩm với quá trình sản xuất, từ vùng trồng đến các khâu chế biến, đóng gói và phân phối. Định hướng canh tác hữu cơ, vi sinh và việc áp dụng các quy trình sản xuất phù hợp cần được thể hiện bằng thông tin cụ thể, hồ sơ kiểm soát và chứng nhận tương ứng khi công bố với khách hàng.

Các dòng gạo như gạo sạch ST25 và OM18 đáp ứng những nhu cầu khác nhau trong bữa ăn gia đình. Nếu ST25 được nhiều người quan tâm bởi hương thơm và độ mềm dẻo đặc trưng, OM18 là lựa chọn phù hợp với những gia đình yêu thích hạt cơm mềm, dẻo vừa và dễ sử dụng trong các bữa ăn hằng ngày. Việc lựa chọn loại gạo phù hợp còn phụ thuộc vào khẩu vị, cách nấu và thói quen của mỗi gia đình.

Với Phước Ngọc, chất lượng không chỉ thể hiện ở một bát cơm ngon mà còn nằm ở sự nhất quán của sản phẩm qua từng lần mua. Thông tin rõ ràng về nguồn gốc, quy cách đóng gói và các tiêu chuẩn liên quan giúp khách hàng có cơ sở lựa chọn, đồng thời hỗ trợ đối tác kinh doanh chủ động hơn trong việc kiểm soát nguồn cung.

Đó cũng là tinh thần của thông điệp “Từ cánh đồng tới bàn ăn”: giá trị của hạt gạo cần được xây dựng xuyên suốt hành trình sản xuất, không chỉ ở công đoạn cuối cùng khi sản phẩm được đóng gói.

 

Muốn gạo Việt đi xa, cần xây dựng thương hiệu bằng chất lượng thực chất

Hành trình đưa gạo Việt chinh phục thị trường quốc tế đang bước sang giai đoạn đòi hỏi nhiều hơn sự tăng trưởng về sản lượng. Các thương hiệu cần đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường, duy trì chất lượng ổn định, đầu tư vào bao bì và phân phối, đồng thời chứng minh được nguồn gốc cũng như trách nhiệm trong sản xuất.

Với người tiêu dùng trong nước, xu hướng này cũng mang lại lợi ích thiết thực. Khi doanh nghiệp chú trọng chất lượng, thông tin minh bạch và quy trình kiểm soát, người mua có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm phù hợp cho gia đình.

Phước Ngọc tin rằng một thương hiệu gạo bền vững cần được xây dựng từ những điều căn bản: chọn nguồn nguyên liệu phù hợp, kiểm soát chất lượng, cung cấp thông tin rõ ràng và giữ vững trách nhiệm với khách hàng. Đó là cách để mỗi hạt gạo không chỉ ngon trong bữa cơm hôm nay mà còn góp phần tạo dựng niềm tin lâu dài.

Gạo ngon là lựa chọn, gạo sạch là trách nhiệm. Từ cánh đồng đến bàn ăn, Phước Ngọc hướng đến việc mang những sản phẩm gạo chất lượng đến gần hơn với gia đình Việt, đồng thời đồng hành cùng hành trình nâng tầm giá trị hạt gạo Việt Nam.

Nguồn: theo báo điện tử và thông tin tổng hợp

---

Câu hỏi thường gặp về thương hiệu gạo Việt Nam

Vì sao gạo Việt cần phát triển thương hiệu riêng khi xuất khẩu?

Thương hiệu riêng giúp người mua nhận diện nguồn gốc và doanh nghiệp cung cấp, tạo cơ hội xây dựng lòng tin với người tiêu dùng cuối cùng. Khi kết hợp với chất lượng ổn định và hệ thống phân phối phù hợp, thương hiệu có thể giúp doanh nghiệp tạo sự khác biệt thay vì chỉ cạnh tranh về giá.

Gạo chất lượng cao có đồng nghĩa với gạo hữu cơ không?

Không. “Chất lượng cao” là cách mô tả rộng, có thể liên quan đến đặc tính hạt gạo, độ đồng đều, hương vị và yêu cầu của thị trường. “Gạo hữu cơ” phải đáp ứng bộ tiêu chuẩn và yêu cầu chứng nhận tương ứng. Người mua nên kiểm tra thông tin cụ thể trên bao bì và hồ sơ sản phẩm.

Truy xuất nguồn gốc gạo mang lại lợi ích gì cho người tiêu dùng?

Truy xuất nguồn gốc giúp người mua tiếp cận thông tin sản phẩm theo hệ thống dữ liệu được cung cấp, hỗ trợ kiểm tra nguồn gốc và tăng tính minh bạch. Tuy nhiên, mã QR chỉ có giá trị khi dữ liệu chính xác, đầy đủ và được cập nhật phù hợp.

Làm thế nào để chọn gạo sạch cho gia đình?

Nên ưu tiên sản phẩm có thông tin nhà sản xuất, nguồn gốc, quy cách đóng gói và hạn sử dụng rõ ràng. Nếu doanh nghiệp công bố tiêu chuẩn hoặc chứng nhận chất lượng, người mua có thể kiểm tra thông tin liên quan. Bên cạnh đó, cần bảo quản gạo ở nơi khô ráo, sạch sẽ và sử dụng theo hướng dẫn trên bao bì.